รายงาน ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง จากประเด็นท้าทาย

รายงาน ผลลัพธ์การพัฒนาที่คาดหวัง จากประเด็นท้าทาย

3.1 เชิงปริมาณ

3.1.1 ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ได้รับการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์มีค่าเฉลี่ยสูงขึ้น

3.2 เชิงคุณภาพ

ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มีทักษะการคิดวิเคราะห์ สามารถคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล เชื่อมโยง และอธิบายเหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิตประจำวันและมีความคิดสร้างสรรค์

4. สรุปผลการดำเนินงาน

          กลุ่มเป้าหมาย

ผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนอนุบาลห้างฉัตร จำนวน 128 คน ปีการศึกษา 2567 ซึ่งผู้สอนได้ทำการเลือกตัวอย่างโดยการเลือกแบบเจาะจง (purposive selection) โดยอาศัยประสบการณ์ในการสอนในรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม 5 ปีการศึกษา 2566 วัตถุประสงค์ของการวิจัย และความร่วมมือของผู้เรียนจึงเลือกมาใช้เป็นตัวอย่างในการวิจัยในครั้งนี้ 

          วัตถุประสงค์

1. ศึกษาผลการใช้นวัตกรรมแผนการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐานชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน

2. วิเคราะห์ทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน

นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้

1. แผนการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 พร้อมแบบวัดและประเมินผล

          เครื่องมือที่ใช้

1. แบบทดสอบการคิดวิเคราะห์

2. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้

3. แบบสังเกตพฤติกรรม

4. แบบสัมภาษณ์สิ่งที่ได้รับจากการจัดการเรียนการสอน

5. ใบงาน/ ชิ้นงาน กิจกรรม

อภิปรายผลการดำเนินงานตามประเด็นท้าทาย

          1. ศึกษาผลการใช้นวัตกรรมแผนการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน

การศึกษาผลการพิจารณาความสอดคล้องของแผนการจัดการเรียนรู้แบบเปิดเชิงสร้างสรรค์ เรื่อง การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนอนุบาลห้างฉัตร ซึ่งมีค่าความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1 และเมื่อใช้แผนการจัดการเรียนรู้ผู้เรียนสามารถพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ได้ดีขึ้น และเกิดการเรียนรู้ด้วยการใช้ทักษะการคิดวิเคราะห์ ความคิดสร้างสรรค์ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จนสามารถสร้างองค์ความรู้ ตลอดจนมีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเรียนรู้

การใช้ 5 ขั้นตอนของ CBL ส่งผลต่อการพัฒนาทักษะคิดวิเคราะห์ของนักเรียน

ขั้นกระตุ้นความสนใจ  นักเรียนถูกดึงเข้าสู่เนื้อหาโดยไม่ถูกบังคับ แต่ด้วยความอยากรู้เอง  

ขั้นตั้งปัญหาและแบ่งกลุ่ม  นักเรียนได้ฝึกคิดเชิงเหตุผล ตั้งคำถาม และเห็นความหลากหลายของปัญหา

ขั้นค้นคว้าและคิด  นักเรียนได้ฝึกสืบค้น วิเคราะห์ข้อมูล แยกแยะความถูกผิด และสังเคราะห์ความรู้

ขั้นการนำเสนอ  นักเรียนได้ฝึกเรียบเรียงความคิด อธิบาย เชื่อมโยง ตอบโต้คำถาม ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการใช้เหตุผล

ขั้นการประเมินผล  การประเมินทั้งตนเองและเพื่อนทำให้ผู้เรียนมองย้อนตนเองและตรวจสอบความถูกต้องของเหตุผล

2. วิเคราะห์ทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน

ผลการวิเคราะห์โดยการเปรียบเทียบคะแนนทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนจากข้อสอบแบบคิดวิเคราะห์ พบว่า เมื่อผู้เรียน 128 คน ได้รับการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐานช่วยเสริมสร้างทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนให้สูงขึ้น ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 มีค่าเฉลี่ย (x̅) คือ 7.13 และภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 มีค่าเฉลี่ย (x̅) คือ 7.47 ดังตาราง

ตารางเปรียบเทียบคะแนนก่อนและหลังการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐาน

	ภาคเรียนที่ 1	ภาคเรียนที่ 2
ระดับ (ร้อยละ)	ก่อนการจัดการเรียนรู้	หลังการจัดการเรียนรู้
ระดับดีเยี่ยม	9.38	12.50
ระดับดีมาก	33.59	39.84
ระดับดี	25.00	22.66
ระดับปานกลาง	20.31	16.41
ระดับพอใช้	11.72	8.59
ค่าเฉลี่ย (x̅)	7.13	7.47

        3. จากการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (Creativity-Based Learning) เพื่อพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนอนุบาลห้างฉัตร พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการเรียนรู้ที่เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน ดังนี้

1. ด้านการตั้งคำถามเชิงวิเคราะห์
   นักเรียนมีความกล้าแสดงออกมากขึ้น สามารถตั้งคำถามที่สะท้อนถึงความสงสัยใคร่รู้ และมีลักษณะเชื่อมโยงเหตุและผลได้ ไม่จำกัดอยู่เพียงการถามคำตอบเชิงข้อเท็จจริง

2. ด้านการจำแนกและจัดกลุ่มข้อมูล
   นักเรียนสามารถแยกแยะข้อมูลที่ได้รับจากการเรียนรู้และการค้นคว้าได้เป็นหมวดหมู่ มีการเปรียบเทียบและจัดกลุ่มตามเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความสามารถในการจัดระบบความคิดที่ดีขึ้น

3. ด้านการเชื่อมโยงเหตุผล
   ผู้เรียนแสดงออกถึงการอธิบายปรากฏการณ์หรือปัญหา โดยเชื่อมโยงข้อมูลหลายด้านเข้าด้วยกัน สามารถให้เหตุผลรองรับความคิดเห็นของตนเองได้อย่างสมเหตุสมผล

4. ด้านการแสดงความคิดเห็นและการนำเสนอ
   นักเรียนมีความกล้าในการแสดงออก แสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ และสามารถใช้เหตุผลอธิบายสนับสนุนความคิดของตนเอง รวมทั้งยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นและโต้ตอบด้วยเหตุผล

5. ด้านการสะท้อนตนเองและการปรับปรุงงาน
   ผู้เรียนบางส่วนสามารถตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลหรือผลงานของตนเอง พร้อมทั้งปรับปรุงให้สมบูรณ์ขึ้น ซึ่งสะท้อนถึงการเรียนรู้ด้วยการใคร่ครวญ

            4. ผู้เรียนมีทักษะความคิดสร้างสรรค์ สามารถคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล เชื่อมโยง และอธิบายเหตุการณ์ต่างๆ จากการจัดการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์เป็นฐานเพิ่มสูงขึ้น จากเดิมที่ใช้การสอนแบบบรรยาย ท่องจำ และทำแบบฝึกหัดตามคำสั่งทำให้นักเรียนขาดแรงจูงใจและโอกาสคิดอย่างอิสระ เมื่อปรับเป็นการจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์เป็นฐาน (CBL) ซึ่งเป็นรูปแบบ Active Learning ทำให้นักเรียน ได้ลงมือคิด ลงมือทำ และแสดงออก ส่งผลให้เกิดความสนใจ อยากรู้ และอยากค้นหาคำตอบด้วยตนเอง ครูเปลี่ยนบทบาทเป็น โค้ชและผู้อำนวยความสะดวก คอยตั้งคำถามกระตุ้น ไม่ตัดสินแทน และนักเรียนได้ใช้ความคิดเชิงวิเคราะห์ด้วยตนเอง ดังภาพ